Urząd Miasta Katowice
40-098 Katowice
ul. Młyńska 4
tel.: (+48 32) 259 39 09
fax: (+48 32) 253 79 84

www.katowice.eu
urzad_miasta@katowice.eu

Status administracyjny.

Katowice są gminą miejską na prawach powiatu, stolicą województwa śląskiego oraz siedzibą wojewódzkich organów administracji rządowej i wymiaru sprawiedliwości. Miasto jest również członkiem stowarzyszenia Śląski Związek Gmin i Powiatów, członkiem Związku Miast Polskich i Unii Metropolii Polskich oraz należy do międzynarodowych stowarzyszeń i organizacji (Eurocities, Międzynarodowego Stowarzyszenia Miast Edukacyjnych - IAEC i Międzynarodowej Rady na Rzecz Lokalnych Inicjatyw Środowiskowych - ICLEI).
Katowice położone są w środkowej części województwa śląskiego i sąsiadują 9 miastami: Chorzowem, Mysłowicami, Rudą Śląską, Siemianowicami Śląskimi, Sosnowcem, Tychami, Mikołowem, Czeladzią i Lędzinami. Obszar miasta zajmuje 164,7 km², w tym około 55 % to różnego rodzaju obszary zielone (lasy 6,59 km², użytki rolne 2,48 km²), a około 45 % tereny zabudowane (obszary budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego). Liczba mieszkańców wynosi około 300 tys. osób.

Środowisko.

Wyżyna Śląska jest obszarem zasobnym w bogactwa mineralne (m.in. węgiel kamienny, iły ceramiki budowlanej, złoża piasku podsadzkowego). Dlatego głównym czynnikiem wywierającym wpływ na naturalną rzeźbę terenu jest człowiek - m.in. poprzez budownictwo (zarówno mieszkaniowe, jak i przemysłowe), eksploatację kopalin, składowanie odpadów. Katowice to miasto o terenach najzasobniejszych w węgiel kamienny spośród wszystkich terenów Okręgu Górnośląskiego. Wskutek antropopresji (np. niwelacja, eksploatacja powierzchniowa oraz wgłębna kopalin) naturalne ukształtowanie terenu uległo poważnej zmianie i pojawiły się, szczególnie w północnej części miasta, tzw. antropogeniczne formy rzeźby terenu (nasypy, wyrobiska, zwały węglowe i hutnicze, osadniki itp.).

Pogorszeniu uległa także jakość gleb, które najczęściej są skażone metalami ciężkimi. Szata roślinna na terenie Katowic, podobnie jak inne elementy środowiska przyrodniczego, została silnie przekształcona w wyniku procesów urbanizacyjnych i działalności przemysłu. Mimo silnej antropopresji na terenie miasta znajduje się 19 obszarów o ponadprzeciętnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, które powinny być zachowane ze względu na ich znaczenie dla ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, bioróżnorodności, zapewnienia ciągłości ekologicznej oraz ochronę naturalnego krajobrazu.

Wody.

Sieć hydrograficzna Katowic jest bardzo silnie przekształcona (w wyniku regulacji cieków, obniżenia poziomu wód powierzchniowych, zanieczyszczeń), a rzeki przepływające przez miasto są najbardziej skażone w zlewni Wisły i Odry. W Katowicach nastąpiła daleko posunięta degradacja środowiska wodnego, skutkująca brakiem przydatności niemal wszystkich wód powierzchniowych i znacznej części wód podziemnych do gospodarczego wykorzystania. Wiele odcinków rzek zostało zamienionych w kanały ściekowe, a część z nich została zakryta.

Wzrost świadomości ekologicznej, przyjęcie w ostatnich kilkunastu latach wielu uregulowań prawnych zmierzających do poprawy jakości wód oraz zwiększenie ilości środków finansowych (głównie z funduszy unijnych), przeznaczanych na uporządkowanie gospodarek wodnościekowych, pozwala przypuszczać, że nastąpi stopniowe przywrócenie pożądanej jakości wód.

Klimat miasta.

W klimacie Miasta Katowice widoczna jest przewaga wpływów oceanicznych nad kontynentalnymi. Najczęściej napływa powietrze polarno-morskie. Ogólne warunki klimatyczne dla obszaru Katowic charakteryzują następujące wartości parametrów meteorologicznych (dane dla stacji meteorologicznej „Muchowiec”):

• średnia roczna temperatura powietrza: 7,9°C,
• średnia roczna temperatura powietrza najcieplejszego miesiąca (lipiec): 17,3°C,
• średnia roczna temperatura powietrza najchłodniejszego miesiąca (styczeń): -2,3°C,
• średnie roczne sumy opadów atmosferycznych: 724 mm, w półroczu ciepłym (maj-październik): 458 mm,
• średnia liczba dni z mgłą w roku: 55 dni,
• średni czas zalegania pokrywy śnieżnej: 60 dni w roku,
• przeważające wiatry: około 50% wiatrów z sektora zachodniego
• czas trwania okresu wegetacyjnego: 210 - 220 dni

Jakość powietrza.

Zanieczyszczenia powietrza na terenie miasta pochodzą m.in ze źródeł przemysłowych (głównie elektrociepłownie i kopalnie węgla kamiennego) oraz ze źródeł niskiej emisji (lokalnych palenisk i kotłowni oraz komunikacji - głównie transportu samochodowego). Znaczna część zanieczyszczeń pochodzi ze źródeł położonych poza granicami miasta. Na terenie Katowic obecnie nie funkcjonują duże przemysłowe i komunalne źródła emisji zanieczyszczeń powietrza.

Do grupy największych emitorów zalicza się: instalacje na terenie dawnej Huty Baildon, Huta Metali Nieżelaznych "Szopienice" S.A., Zakłady Metalurgiczne Silesia S.A. Grupa Impexmetal, „Ferrum” S.A, ciepłownie Zakładu Energetyki Cieplnej S.A. oraz Elektrociepłownia „Szopienice” Sp. z o.o. Z kolei główne źródła energii cieplnej (duże emitory) zaopatrujące miasto w ciepło znajdują się poza granicami Katowic (w Siemianowicach Śl. - EC "Katowice" oraz w Chorzowie - EC Chorzów "Elcho").

 Zakłady te w ostatnich kilkunastu latach uległy gruntownej modernizacji. Nowoczesna technologia wytwarzania energii sprawia, że zwłaszcza w zakresie emisji zanieczyszczeń pyłowych zakłady te, mimo wytwarzania dużej ilości energii i spalania znacznych ilości węgla, w bardzo umiarkowany sposób oddziałują na jakość powietrza w Katowicach.

Na jakość powietrza w Katowicach ujemnie wpływają:

• przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń pyłu zawieszonego (w ostatnich latach stopień zapylenia powietrza utrzymuje się mniej więcej na podobnym poziomie, różnice w poszczególnych latach zależą w dużym stopniu od warunków pogodowych panujących w okresie grzewczym). Opad pyłu wykazuje tendencję spadkową od końca lat 80. W ostatnich latach poziom opadającego pyłu ustabilizował się na poziomie od ok. 20 g/m2/rok (w niektórych punktach na Muchowcu, Podlesiu i Kostuchnie) do ok. 100 g/m2/rok (w niektórych punktach w Śródmieściu, Brynowie, Janowie i Giszowcu), a więc znacznie poniżej obowiązującej normy (200 g/m2/rok).
  

• znaczne przekroczenia wartości dopuszczalnych benzo-a-pirenu
• przekroczenie wartości dopuszczalnych stężenia fenolu
• przekroczenia stężeń benzenu
• stosunkowo duże (chociaż mieszczące się w granicach normy) stężenie związków ołowiu i kadmu w Szopienicach.

Pomimo występujących nadal przekroczeń standardów jakości powietrza, podkreślenia wymaga fakt, że w okresie ostatnich 20 lat stan czystości powietrza uległ znaczącej poprawie. Ładunki podstawowych zanieczyszczeń zmniejszyły się przeciętnie 2-3 krotnie. Obecnie notowane poziomy zanieczyszczeń nie odbiegają istotnie od poziomów zanieczyszczeń notowanych w innych dużych aglomeracjach miejskich, a w wielu przypadkach są niższe.

Zobacz również Energia w Twoim mieście >>>

Źródło:

• Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Katowice. 
• Ocena realizacji istniejących założeń do planu zaopatrzenia miasta Katowice w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. 2009. FEWE